Walt Disney bugüne dek 22 kez ile en çok Oscar ödülü kazanan isim. 1966 yılında aramızdan ayrıldı. Kurduğu şirketin 2010 yılı geliri 36 milyar dolar. Düşündüm de, bu adam Türk olsaydı neler olurdu?

Walt Disney 16 yaşındayken 1. Dünya Savaşı’na katılmak için ABD Ordusu’na başvurmuş ancak yaşı küçük olduğu için talebi reddedilmiş. Bunun üzerine, yine savaşa katılmak adına Kızılhaç örgütünde çalışmak üzere Fransa’ya gitmiş ve orada bir yıl süreyle ambülans şoförü olarak çalışmış. Disney Türk olsaydı, henüz 16 yaşındayken orduya kabul edilir ve Kafkas cephesine gönderildikten kısa bir süre sonra şehit düşerdi.

Çok küçük yaşlarından itibaren sanata merak duyan ve animasyon yapımına ilgi duyan Walt Disney 1920 yılında bir arkadaşıyla ortak kurduğu şirketi batırmış. Walt Disney Türk olsaydı, henüz 19 yaşında şirket (kuramazdı ya diyelim ki kurduğu ve) batırdığı için hemen bir terzinin yanına çırak olarak verilirdi.

Walt Disney Türk olsaydı, animasyon film işine girmeyi kafasına koyduğu için ailesi tarafından “deli bu oğlan valla yazık oluyor, evlendirelim bir an evvel” diye sahip olduğu hayalci ve ilerici fikirlerden kurtarılmaya çalışılırdı. 20’li yaşlarında çalıştığı reklam şirketinin patronu ona bir kamera vermiş ve kendi kendine çalışma yapmasına destek olmuştu. Animasyon filmler üzerine bir kitap okuyan Disney, patronunun şirketinde kullanılan yöntemin tam tersine elle çizilmiş animasyonlar yapmanın daha doğru olacağına karar vererek kendi şirketini kurdu.

Walt Disney Türk olsaydı, eski patronu “vefasız, şerefsiz, o kadar imkan verdik ama kendi işini kurdu, kesin iflas edecek deyyus” diye saldırır, piyasada onun filmlerini satın alabileceklere “güvenmeyin sakın bu herife” diye tembih ederdi.

Ne var ki, bu kurduğu şirketi de yüksek çalışan maliyetleri nedeniyle batıran Walt Disney film dünyasının kalbinin attığı yere, Hollywood’a gidip orada yeni bir şirket kurma kararı aldı. Walt Disney Türk olsaydı, genç yaşında iki şirket batırdığı için önüne gelen herkesten “bırak oğlum bu işleri, gir bir yerde maaşlı çalış, evlen, çoluk çocuğa karış” diye akıl alır, her kapıdan çevrilirdi.

1928 yılında kurduğu yeni şirketin tam bir “dream-team” kurmasının ve başarıyı yakalamasının ardından yapımcıların Disney’in talep ettiği ücret artışını kabul etmemesi üzerine ekibini kaybeden Wlat Disney, kendine yeni bir şirket daha kurma kararı aldı. Walt Disney Türk olsaydı, tekrar şirket kurmak yerine “lanet olsun bu aleme” diyerek biriktirdiği parayla “lüküs hayat” yaşamaya karar verir, Yalova veya İzmir’den arsa alıp inzivaya çekilirdi. Walt Disney Türk olsaydı, herkes arkasından “ne hırsmış be kardeşim batırmaya doyamadı herif, haddini bilsin artık” diye eleştirirdi.

1930’ların başında Mickey Mouse karakterini yaratan Walt Disney, kısa filmlerin başarılı olabilmesi ve sevilmesi için çok çalışıyordu. Walt Disney Türk olsaydı, “bak hala fare filan çiziyor valla bu adam olmayacak” diye adından söz edilirdi.

Neyse ki ABD’li olan Walt Disney sadece bir yıl sonra, 1932 yılında Mickey Mouse ile ilk Oscar ödülünü kazandı. Oscar kazanınca iyice şımaran ve kendini bir şey zannetmeye başlayan (!) Walt Disney 1935’te filmleri renkli üretmeye başladı ve bununla da yetinmeyip ileride tüm dünyanın sevgilisi olacak Donald Duck, Goofy ve Pluto karakterlerini tanıttı. Walt Disney Türk olsaydı, hayvanlara olan merakı gençken köyünde eşeklerle cinsel ilişkiye girmesine bağlanır, işleri “çocukça ve salakça” bulunurdu.

1901 yılında doğan Walt Disney 65 yaşında vefat ederken, ardında dev bir eğlence imparatorluğu ve kendi adını taşıyan dünyanın en değerli markalarından birini bıraktı. Şirketi bugün dünyanın en değerli 20 markasından biri.

Walt Disney Türk olsaydı, bugün eserlerinden ailesine telif bile ödenmezdi.

Beterin beteri: Ya Walt Disney’in CEO’su Türk olsaydı?

Arkanızda dünyanın en değerli markasını bırakmış olmak bazen çok şey ifade etmeyebilir. Diyelim ki, şirket yönetmeyi idari işler ile mali işler arasında bir koordinasyon yapmak olduğunu zanneden, haliyle kendini doğuştan reklam ve PR uzmanı kabul eden tipik bir Türk yöneticisi markaya CEO oldu, olur ya..

Walt Disney’in CEO’su Türk olsaydı en düşüğü 460 milyon dolar ciro yapan animasyon filmler için alacağı kararlar şöyle olabilirdi:

Arabalar (Cars):

“Kardeşim içinde insan olmayan, sadece arabaların yer aldığı bir filmi kimse izlemez. Bir kaç küçük çocuk izleyecek diye film yapıp şirketi mi batırtacaksınız bana! Zaten kriz var, piyasa kötü. Bak dün eniştem bizde yemekteydi onların da işler durgunmuş. Gidin daha iyi fikirler çalışın..”

Ratatuy (Ratatouille):

“Yahu bu getirdiğiniz senaryoyu kendiniz okudunuz mu arkadaşlar? Herkes yemek yapabilir diyeceğiz ve bir fare Fransa’da ünlü bir restoranın mutfağına girip şöhret olacak öyle mi? Buna çocuklar bile inanmaz. Haydi hikaye bizim İstanbul’da geçse bir derece.. Fare mare gibi fikirlere takılıp kaldınız, vizyon geliştirin biraz..”

Vol-i (Wall-E):

“Biraz çalışın dedim aklınıza gelen ilk değişik fikir uzay oldu. Yahu bu kadarını ben de akıl ederdim, size ne diye maaş ödüyorum ki o zaman?! Yok arkadaş bitmiş animasyon işi bitmiş.. Bu mu yani? Facebook, Twitter filan takılın bütün gün, sonra tabii ki fikir bulamazsınız. Ben görüyorum hep Facebook’ta herkes kardeşim! Bırakın ya, kapattıracaksınız bana koca Walt Disney şirketini!”

Oyuncak Hikayesi 3 (Toy Story 3):

“Ya tamam arkadaş hepiniz bırakın gidin ya! Yok böyle olmayacak valla bak, yeminle diyorum.. Tamam daha önce Toy Sitori diye iki film iyi iş yaptı ama arkadaş henüz Pixar şirketini biz satın almamıştık. Ben size fikir bulun diyorum siz takılmışsınız bir şeye gidiyorsunuz. Bakın daha bir önceki filmin alacaklarının tamamını tahsil edemedik, maaş öderken bile zorlanıyoruz. Kendinize gelin diyorum ya.. Kızım, not al bak kendim söylüyorum bir hikaye, başka türlü olmayacak.. Not alıyorsun değil mi, hah yaz bakiyim şimdi..”

Walt Disney’in son yıllardaki en başarılı animasyon filmi Kayıp Balık Nemo (Finding Nemo) 94 milyon dolara mal oldu ve toplam 867 milyon dolar gelir elde etti. Walt Disney 2006 yılında Pixar şirketini satın aldı. Daha sonra yapılan Arabalar filmi 462 milyon, Ratatuy 622 milyon, Vol-i 535 milyon, Oyuncak Hikayesi 3 ise 1 milyar dolar gelir kazandı.

Walt Disney bence bugünkü haline dua etsin.